• วิสาหกิจชุมชน
    กลุ่มทอผ้าย้อมสีธรรมชาติ
    หนองบัวแดง

    ผ้าทอมือ สายใยแห่งชีวิต
เอกลักษณ์ของชุมชน วิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าย้อมสีธรรมชาติหนองบัวแดง
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าย้อมสีธรรมชาติหนองบัวแดง การทอผ้าเป็นเอกลักษณ์ของชุมชนหนองบัวแดง ที่มีการทอผ้าที่ทำจากวัสดุธรรมชาติในทุกขั้นตอน ปลอดสารเคมี ลักษณะเด่นของผ้าทอมือหนองบัวแดง คือ การสืบสานภูมิปัญญาการทอผ้าของคนในชุมชนและสืบทอดวิธีการทอและลวดลายลงบนผืนผ้าที่ย้อมจากวัสดุจากธรรมชาติ จุดสำคัญในการย่อมผ้าทอมือหนองบัวแดงนั้นคือโคลน ทุกขั้นตอนใช้วัตถุดิบที่มีอยู่ในท้องถิ่น อีกทั้งทุกขั้นตอนการผลิตเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและ กระบวนการผลิตใช้วัสดุธรรมชาติล้วนๆ ลวดลายผ้าที่เป็นเอกลักษณ์คือลายไข่มดแดง
ประวัติ
ชุมชนหนองบัวแดง
การทอผ้าและผลิตผ้าของคนชัยภูมินั้นจากประวัติที่ได้รับการบอกเล่าและบันทึกไว้ว่า ช่วงสมัยรัตนโกสินทร์ ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พ.ศ.2360 ชาวชัยภูมิได้ผลิตผ้าไหมอย่างดี เป็นที่รู้จักตั้งแต่สมัยของ พระยาภักดีชุม (แล) เจ้าเมืองชัยภูมิ ที่ชาวชัยภูมิให้การเคารพเป็นอย่างสูง เป็นชาวเวียงจันทร์ได้อพยพย้ายถิ่นฐานมาตั้งเมืองที่เมืองชัยภูมิ ในสมัยนั้นต้องมีการส่งเครื่องบรรณาการไปถวายที่เมืองหลวง(กรุงเทพฯ) และเวียงจันทร์ ประเทศลาว ซึ่งหนึ่งในเครื่องราชบรรณาการที่สำคัญ คือผ้าไหม ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้ชาวบ้านมีภูมิปัญญาเรื่องของการทอผ้าสะสมมาเป็นเวลาช้านาน
เนื่องจากชาวชัยภูมิเป็นผู้มีศิลปะในตัวเองจึงได้คิดค้นลายมัดหมี่จากสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัว มาออกแบบเป็นลายผ้ามากมายกว่า 539 ลาย ที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป โดยผ้าบางชิ้นมีอายุมากกว่า 200 ปี และมีการพัฒนาเรื่องผ้า จากผ้าไหม ไปสู่ผ้าฝ้าย และยกระดับสู่การผลิตผ้าฝ้ายย้อมสีธรรมชาติปลอดสารพิษ (ฝ้ายออแกนิค) จนมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักของผู้คนทั่วไปในปัจจุบัน s
การทอผ้าเป็นเอกลักษณ์ของชุมชนหนองบัวแดง ที่มีการทอผ้าที่ทำจากวัสดุธรรมชาติในทุกขั้นตอน ปลอดสารเคมี ลักษณะเด่นของผ้าทอมือหนองบัวแดง คือ การสืบสานภูมิปัญญาการทอผ้าของคนในชุมชนและสืบทอดวิธี การทอและลวดลายลงบนผืนผ้าที่ย้อมจากวัสดุจากธรรมชาติ เช่น สีครามที่มาจากต้นคราม สีเหลืองจากแก่นขนุน สีดำจากผลมะเกลือ สีแดงจากครั่ง และสีม่วงจากเปลือกมังคุด เป็นต้น และจุดสำคัญในการย่อมผ้าทอมือหนองบัวแดง นั้นคือโคลน ทุกขั้นตอนใช้วัตถุดิบที่มีอยู่ในท้องถิ่น อีกทั้งทุกขั้นตอนการผลิตเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและ กระบวนการผลิตใช้วัสดุธรรมชาติล้วนๆ ลวดลายผ้า ที่เป็นเอกลักษณ์ คือ ลายไข่มดแดง นับเป็นจุดขายของกลุ่ม และเป็นที่ต้องการของต่างประเทศ
ผาเกิ้งคู่บ้าน งานกระธูปคูเมือง

ลือเลี่ยงผ้าทอมือ ขึ้นชื่อแตงไทย

ผลไม้รสเลิศ ถิ่นเกิดต้นน้ำชี

มีตำนานบ่อทอง ท่องแดนไดโนเสาร์
ผ้าทอมือ วิถีชุมชน s
ลักษณะเด่นของผ้าทอมือย้อมสีธรรมชาติหนองบัวแดง คือ การยังคงสืบสานภูมิปัญญาการทอผ้า และสืบทอดวิธีการทอและลวดลายการทอแบบโบราณเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นลงบนผืนผ้าที่ย้อมสีด้วยวัตถุดิบจากธรรมชาติ โดยลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ และได้รับความนิยมมากทั้งในและต่างประเทศ คือ ลายไข่มดแดงและลายนาค
วัตถุดิบสีจากธรรมชาติ
     สีดำ จากผลมะเกลือ
     สีม่วง จากเปลือกมังคุด
     สีเหลือง จากเปลือกประโหด
     สีเทา จากผลตะโก / โคลน
     สีคราม / สีฟ้า จากใบคราม
     สีแดง / ชมพู จากครั่ง
การผลิตเส้นฝ้าย
     เป็นการทำฝ้ายให้เป็นเส้นที่พร้อมจะนำไปย้อมสีและทอ ซึ่งจะต้องผ่านกระบวนการต่างๆ ดังนี้
     1.การอิ้วฝ้าย คือ การรีดเมล็ดฝ้ายออกจากดอกฝ้าย ด้วยเครื่องมือที่เรียกว่า อิ้ว
     2.การดีดฝ้าย คือ การนำปุยฝ้ายที่รีดเมล็ดแล้วมาดีดให้เป็นเนื้อเดียวกัน โดยใช้เครื่องมือที่เรียกว่า เฟียด และ สายดีด
     3.การล้อฝ้าย คือ การนำปุยฝ้ายที่ผ่านการดีดฝ้ายแล้วมากลึงให้เป็นเส้นกลมยาวคล้ายหลอดกาแฟ โดยใช้เครื่องมือที่เรียกว่า ล้อ
     4.การเข็นฝ้าย คือ การนำฝ้ายที่ผ่านการล้อแล้วไปทำการกรอเป็นเส้นด้าย s
การย้อมสีธรรมชาติ
     1.การเตรียมวัตถุดิบธรรมชาติในการย้อมสี วัตถุดิบธรรมชาติที่ใช้ในการย้อมสี ได้จากพืชพรรณที่ขึ้นในท้องถิ่น โดยใช้ส่วนที่เป็น ราก ลำต้น ใบ ดอก และผล ของพืชต่างๆ นอกจากนี้ยังใช้โคลนในการย้อมสีอีกด้วย
     2.การมัดหมี่ เป็นการมัดลายที่ต้องการ โดยลายแต่ละลายจะได้รับการคิดค้นจากสมาชิกของกลุ่มและเลือกใช้ลายที่มีการอนุรักษ์ไว้ ในการมัดจะใช้เชือกฟางมัดบนเส้นฝ้าย จากนั้นนำฝ้ายที่มัดหมี่เรียบร้อยแล้วลงไปย้อมสี และนำไป ผึ่งแดดให้แห้ง
     3.การย้อมสี เป็นการนำวัตถุดิบจากธรรมชาติมาต้มในน้ำร้อนเพื่อให้เกิดสี และนำไปย้อมฝ้ายที่เตรียมไว้ การย้อมสีมี 2 แบบ คือ การย้อมร้อน โดยนำฝ้ายที่ย้อมไปแช่ในน้ำประสาน ซึ่งได้แก่ น้ำปูนใส น้ำสารส้ม และน้ำด่าง และจึงนำ ฝ้ายไปผึ่งแดดให้แห้งสนิท อีกวิธีหนึ่ง คือการย้อมเย็น เป็นการย้อมโดยใช้ผลมะเกลือ ผลตะโก และโคลน
การทอ
ผ้าฝ้ายที่ทอ มี 2 แบบ คือ ผ้าพื้น(ไม่มีลวดลาย) และผ้าลายมัดหมี่ โดยนำฝ้ายที่ผ่านการย้อมแล้วมาทอโดยใช้เครื่องมือที่เรียกว่า กี่
ผลิตภัณฑ์
     ผ้าฝ้ายย้อมสีธรรมชาติ
     ผ้ามัดหมี่ย้อมสีธรรมชาติ
     ผ้าซิ่นโบราณย้อมโคลน
     กางเกงเล
     เสื้อ-ผ้าสำเร็จรูป สำหรับเด็กและผู้ใหญ่
     ผ้าคลุ่มไหล่
ชือลายผ้า
ผ้าฝ้ายลายไข่มดแดง (ย้อมมะเกลือ)
ผ้าฝ้ายลายข้าวหลามตัด (ย้อมครั่ง)
ผ้าฝ้ายลายดางแห
ผ้าฝ้าย - สีฝ้ายตุ่น (สีธรรมชาติ) ,สีชมพู (ย้อมครั่ง)
ผ้าไหมลายฟันปลา (ย้อมใบไม้)
ผ้าไหมลายต้นข้าว (ย้อมมะเกลือ)
ผ้าฝ้ายสีตุ่น
ผ้าฝ้ายสีเขียว (ย้อมคราม และ แก่นขนุน)
ผ้าฝ้ายสีน้ำตาล (ย้อมมะเกลือ)
ผ้าฝ้ายสีคราม (ย้อมคราม)
ผ้าฝ้ายสีชมพู (ย้อมครั่ง)
ผ้าขาวม้า (ย้อมสีธรรมชาติ)
ผ้าขาวม้า
ผ้าคลุ่มไหล่ ย้อมสีธรรมชาติ
กางเกงขาจั๊ม
เสื้อ
VIDEO
“ ลักษณะเด่นของผ้าทอมือหนองบัวแดง คือ การสืบสานภูมิปัญญาการทอผ้าของคนในชุมชน และสืบทอดวิธีการทอและลวดลายลงบนผืนผ้าที่ย้อมจากวัสดุจากธรรมชาติ ”



ติดต่อสอบถาม
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าย้อมสีธรรมชาติหนองบัวแดง 75 หมู่ที่ 13 ตำบลหนองบัวแดง อำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ 36210
คุณอนัญญา เค้าโนนกอก (อู๊ด) โทร 092-325-4655
  คุณศศิกุล อ่อนเฉวียง (นก) โทร 089-840-7242
© 2018 www.TradingVillageNortheast. All Rights Reserved.